زخم
Wound
آسیب یا گسستگی در ساختار طبیعی پوست یا بافت‌های زیرین.
دانشنامه اصطلاحات زخم و مراقبت از زخم
در این صفحه 331 اصطلاح تخصصی و کاربردی در ۱۵ دسته اصلی، همراه با نام انگلیسی و توضیح کوتاه فارسی ارائه شده است.
بخش 01
21 اصطلاحمفاهیم پایه زخم
زخم حاد
Acute Wound
زخمی که معمولا روند طبیعی ترمیم را طی می‌کند.
زخم مزمن
Chronic Wound
زخمی که روند ترمیم آن متوقف یا طولانی شده و نیازمند بررسی عوامل زمینه‌ای است.
زخم باز
Open Wound
زخمی که در آن پیوستگی سطح پوست از بین رفته است.
زخم بسته
Closed Wound
آسیبی که بدون باز شدن سطح پوست رخ داده است.
زخم سطحی
Superficial Wound
زخمی که عمدتا لایه‌های سطحی پوست را درگیر کرده است.
زخم عمقی
Deep Wound
زخمی که به بافت‌های عمقی‌تر گسترش یافته است.
ضخامت نسبی پوست
Partial Thickness
آسیب شامل اپیدرم و بخشی از درم است.
تمام ضخامت پوست
Full Thickness
آسیب تمام ضخامت پوست که ممکن است بافت زیرجلدی را نیز درگیر کند.
بستر زخم
Wound Bed
سطح داخلی زخم که نوع بافت موجود در آن هنگام ارزیابی بررسی می‌شود.
لبه زخم
Wound Edge / Margin
مرز بین زخم و پوست اطراف آن.
پوست اطراف زخم
Periwound Skin
پوست مجاور زخم که از نظر التهاب، رطوبت، آسیب و سایر تغییرات بررسی می‌شود.
علت زخم
Wound Etiology
عامل اصلی ایجادکننده زخم.
خون‌رسانی بافت
Tissue Perfusion
میزان رسیدن خون و اکسیژن به یک بافت.
ایسکمی
Ischemia
کاهش خون‌رسانی کافی به بافت.
هیپوکسی
Hypoxia
کاهش اکسیژن موجود در بافت.
بافت زنده
Viable Tissue
بافتی که دارای قابلیت زیستی و خون‌رسانی مناسب است.
بافت غیر زنده
Non-viable Tissue
بافت آسیب‌دیده یا مرده که ممکن است مانع ترمیم شود.
زخم غیرقابل ترمیم
Non-healable Wound
زخمی که به دلیل شرایط زمینه‌ای اصلاح‌ناپذیر، هدف درمان آن ممکن است بیشتر کنترل علائم باشد.
زخم سخت‌ترمیم
Hard-to-heal Wound
زخمی که علی‌رغم مراقبت معمول، پیشرفت مورد انتظار در ترمیم ندارد.
بیماری همراه
Comorbidity
بیماری دیگری مانند دیابت یا بیماری عروقی که می‌تواند بر روند درمان زخم اثر بگذارد.
بخش 02
21 اصطلاحاصطلاحات ارزیابی و بررسی زخم
ارزیابی زخم
Wound Assessment
بررسی ساختاریافته وضعیت زخم و عوامل موثر بر آن.
طول زخم
Wound Length
بیشترین طول قابل اندازه‌گیری زخم.
عرض زخم
Wound Width
بیشترین عرض زخم.
عمق زخم
Wound Depth
فاصله سطح زخم تا عمیق‌ترین نقطه قابل اندازه‌گیری.
مساحت زخم
Wound Area
سطح تقریبی درگیر زخم.
حجم زخم
Wound Volume
برآورد حجم فضای داخلی زخم.
تونل زخم
Tunneling
مسیر باریکی که از بستر زخم به بافت‌های اطراف امتداد پیدا می‌کند.
حفره زیر لبه زخم
Undermining
تخریب بافت زیر پوست سالم اطراف لبه زخم.
سینوس زخم
Sinus Tract
مسیر باریکی که از زخم به بافت عمقی امتداد دارد.
پاکت زخم
Pocketing
تشکیل فضای غیرطبیعی در زیر یا اطراف بافت زخم.
اریتم
Erythema
قرمزی پوست ناشی از افزایش جریان خون یا التهاب.
ادم
Edema
تجمع مایع و تورم بافت.
سفتی بافت
Induration
سفت شدن غیرطبیعی پوست یا بافت اطراف زخم.
درد زخم
Wound Pain
درد مرتبط با خود زخم، التهاب، عفونت، ایسکمی یا پانسمان.
بوی زخم
Wound Odor / Malodor
بوی ایجادشده در زخم که باید همراه سایر یافته‌ها ارزیابی شود.
کالوس
Callus
ضخیم شدن پوست که به‌خصوص در پای دیابتی اهمیت دارد.
ماکریشن
Maceration
نرم و سفیدشدن پوست در اثر تماس بیش‌ازحد با رطوبت.
خراش پوستی
Excoriation
آسیب سطحی پوست که معمولا بر اثر اصطکاک، رطوبت یا خراش ایجاد می‌شود.
شکنندگی پوست
Skin Fragility
آسیب‌پذیری بیشتر پوست در برابر فشار یا ضربه.
رنگ‌پریدگی با فشار
Blanching
سفیدشدن موقت پوست هنگام اعمال فشار.
قرمزی غیر قابل محو
Non-blanchable Erythema
قرمزی‌ای که با فشار انگشت محو نمی‌شود و در ارزیابی آسیب فشاری اهمیت دارد.
بخش 03
15 اصطلاحانواع بافت موجود در زخم
بافت گرانوله
Granulation Tissue
بافت جدید و معمولا قرمز یا صورتی که در جریان ترمیم تشکیل می‌شود.
بافت اپیتلیال
Epithelial Tissue
بافت جدید سطحی که برای پوشاندن زخم تشکیل می‌شود.
اپیتلیالیزاسیون
Epithelialization
فرایند تشکیل و حرکت سلول‌های اپیتلیال روی سطح زخم.
اسلاف
Slough
بافت غیرزنده نرم که معمولا ظاهر زرد، کرم یا خاکستری دارد.
اسکار
Eschar
بافت نکروتیک خشک و معمولا قهوه‌ای یا سیاه.
نکروز
Necrosis
مرگ سلول‌ها و بافت.
بافت نکروتیک
Necrotic Tissue
بافت مرده موجود در زخم.
فیبرین
Fibrin
پروتئینی مرتبط با انعقاد و ترمیم که ممکن است روی بستر زخم مشاهده شود.
بافت چربی
Adipose Tissue
بافت زیرجلدی چربی که در زخم‌های عمیق ممکن است نمایان شود.
گرانولاسیون بیش از حد
Hypergranulation
رشد بافت گرانوله بالاتر از سطح طبیعی زخم.
گرانولاسیون شکننده
Friable Granulation
بافت گرانوله‌ای که به آسانی خونریزی می‌کند.
لبه رول‌شده
Epibole
حالتی که لبه‌های اپیتلیال زخم به سمت داخل پیچیده می‌شوند و پیشرفت ترمیم متوقف می‌شود.
تاندون نمایان
Exposed Tendon
مشاهده تاندون در بستر یک زخم عمیق.
استخوان نمایان
Exposed Bone
مشاهده یا لمس استخوان در عمق زخم.
بافت غیر قابل حیات
Devitalized Tissue
بافتی که توانایی ادامه حیات طبیعی خود را از دست داده است.
بخش 04
21 اصطلاحمراحل ترمیم زخم
هموستاز
Hemostasis
مرحله آغازین ترمیم که با تشکیل لخته، خونریزی را کنترل می‌کند.
مرحله التهابی
Inflammatory Phase
مرحله‌ای که سلول‌های ایمنی برای پاک‌سازی بافت آسیب‌دیده و میکروب‌ها فعال می‌شوند.
مرحله تکثیری
Proliferative Phase
مرحله تشکیل بافت گرانوله، عروق جدید و پوشش اپیتلیال.
مرحله بازسازی
Remodeling Phase
مرحله بازآرایی کلاژن و افزایش استحکام نسبی بافت ترمیم‌شده.
بلوغ زخم
Wound Maturation
فرایند نهایی سازمان‌یافتن بافت ترمیمی و پایدارتر شدن اسکار.
انعقاد خون
Blood Coagulation
تشکیل لخته برای کاهش خونریزی و ایجاد بستر اولیه ترمیم.
آنژیوژنز
Angiogenesis
تشکیل رگ‌های خونی جدید از عروق موجود.
نئوواسکولاریزاسیون
Neovascularization
ایجاد شبکه عروقی جدید در بافت در حال ترمیم.
گرانولاسیون
Granulation
تشکیل بافت گرانوله جدید برای پر کردن بستر زخم.
اپیتلیالیزاسیون
Epithelialization
حرکت و تکثیر سلول‌های پوستی برای پوشاندن سطح زخم.
انقباض زخم
Wound Contraction
کاهش اندازه زخم بر اثر کشیده شدن لبه‌ها به سمت مرکز.
کلاژن
Collagen
پروتئین ساختاری اصلی که در استحکام و بازسازی بافت نقش دارد.
فیبروبلاست
Fibroblast
سلولی که کلاژن و بخش مهمی از ماتریکس خارج‌سلولی را تولید می‌کند.
کراتینوسیت
Keratinocyte
سلول اصلی اپیدرم که در بازسازی سطح پوست نقش دارد.
ماتریکس خارج‌سلولی
Extracellular Matrix / ECM
شبکه‌ای از پروتئین‌ها و مولکول‌ها که داربست بافت ترمیمی را می‌سازد.
فاکتور رشد
Growth Factor
مولکولی پیام‌رسان که فعالیت سلول‌های درگیر در ترمیم را تنظیم می‌کند.
ترمیم با نیت اولیه
Primary Intention Healing
ترمیم زخمی که لبه‌های آن به هم نزدیک یا بسته شده‌اند.
ترمیم با نیت ثانویه
Secondary Intention Healing
ترمیم زخم باز از عمق به سطح با تشکیل گرانولاسیون و اپیتلیالیزاسیون.
ترمیم با نیت ثالثیه
Tertiary Intention Healing / Delayed Primary Closure
بسته‌شدن تأخیری زخم پس از کنترل آلودگی، عفونت یا وضعیت بافت.
تاخیر در ترمیم
Delayed Healing
کندتر شدن روند بهبود نسبت به انتظار به دلیل عوامل موضعی یا سیستمیک.
توقف روند ترمیم
Stalled Healing
حالتی که زخم برای مدتی پیشرفت قابل توجهی در بهبود نشان نمی‌دهد.
بخش 05
30 اصطلاحعفونت زخم و میکروبیولوژی
آلودگی میکروبی
Contamination
حضور میکروارگانیسم روی زخم بدون تکثیر قابل توجه یا پاسخ میزبان.
کلونیزاسیون
Colonization
تکثیر میکروارگانیسم‌ها در زخم بدون ایجاد علائم بالینی آشکار عفونت.
عفونت موضعی زخم
Local Wound Infection
تکثیر میکروب‌ها همراه با آسیب بافتی و علائم موضعی عفونت.
عفونت موضعی پنهان
Covert Local Infection
عفونت موضعی با علائم ظریف مانند توقف ترمیم، افزایش ترشح یا بافت شکننده.
عفونت موضعی آشکار
Overt Local Infection
عفونت موضعی با نشانه‌های واضح مانند قرمزی، گرمی، درد یا ترشح چرکی.
عفونت منتشر
Spreading Infection
گسترش عفونت از زخم به پوست و بافت‌های اطراف.
عفونت سیستمیک
Systemic Infection
درگیری عمومی بدن در اثر عفونت که می‌تواند با علائم سیستمیک همراه باشد.
بار میکروبی
Microbial Load / Bioburden
مقدار و تراکم میکروارگانیسم‌های موجود در زخم.
بیوفیلم
Biofilm
جامعه سازمان‌یافته میکروبی با لایه محافظ که می‌تواند درمان را دشوار کند.
پاتوژن
Pathogen
میکروارگانیسمی که توانایی ایجاد بیماری یا عفونت دارد.
میکروارگانیسم
Microorganism
موجود میکروسکوپی مانند باکتری یا قارچ.
باکتری
Bacterium / Bacteria
گروهی از میکروارگانیسم‌ها که برخی گونه‌های آن می‌توانند موجب عفونت زخم شوند.
عفونت باکتریایی
Bacterial Infection
عفونتی که در اثر رشد و تکثیر باکتری‌ها ایجاد می‌شود.
عفونت قارچی
Fungal Infection
عفونتی ناشی از قارچ‌ها که می‌تواند پوست یا بافت اطراف را درگیر کند.
چرک
Pus
مایع غلیظ حاوی سلول‌های التهابی، میکروب‌ها و بقایای بافتی.
ترشح چرکی
Purulent Drainage
ترشح غلیظ زرد، سبز یا قهوه‌ای که می‌تواند با عفونت مرتبط باشد.
سلولیت
Cellulitis
عفونت منتشر پوست و بافت زیرجلدی اطراف زخم.
آبسه
Abscess
تجمع موضعی چرک در یک حفره بافتی.
استئومیلیت
Osteomyelitis
عفونت استخوان که در زخم‌های عمیق یا مزمن ممکن است رخ دهد.
باکتریمی
Bacteremia
وجود باکتری در جریان خون.
سپسیس
Sepsis
اختلال تهدیدکننده حیات ناشی از پاسخ نامنظم بدن به عفونت.
کشت زخم
Wound Culture
بررسی نمونه زخم برای شناسایی میکروارگانیسم‌های احتمالی.
سواب زخم
Wound Swab
نمونه‌برداری از سطح زخم با سواب برای بررسی میکروبی.
نمونه بافت
Tissue Sample / Tissue Biopsy
برداشت بخشی از بافت برای ارزیابی میکروبی یا پاتولوژیک.
آنتی‌بیوگرام
Antibiogram / Antibiotic Susceptibility Testing
آزمایشی برای بررسی حساسیت میکروب‌ها به آنتی‌بیوتیک‌ها.
آنتی‌سپتیک
Antiseptic
ماده‌ای برای کاهش یا مهار میکروارگانیسم‌ها روی بافت زنده.
آنتی‌میکروبیال
Antimicrobial
ماده یا روشی که رشد میکروارگانیسم‌ها را مهار یا آن‌ها را از بین می‌برد.
آنتی‌بیوتیک
Antibiotic
دارویی برای درمان برخی عفونت‌های باکتریایی.
مقاومت آنتی‌بیوتیکی
Antibiotic Resistance
توانایی میکروب برای مقاومت در برابر آنتی‌بیوتیک‌هایی که قبلا موثر بوده‌اند.
MRSA
Methicillin-resistant Staphylococcus aureus
نوعی استافیلوکوک اورئوس مقاوم به متی‌سیلین و تعدادی از آنتی‌بیوتیک‌ها.
بخش 06
17 اصطلاحپاکسازی و دبریدمان زخم
پاک‌سازی زخم
Wound Cleansing
برداشتن آلودگی، ترشحات و بقایای سطحی از زخم با روش مناسب.
شست‌وشوی زخم
Wound Irrigation
شست‌وشوی کنترل‌شده بستر زخم با مایع مناسب برای کاهش آلودگی و بقایا.
نرمال سالین
Normal Saline
محلول نمکی ایزوتونیک که در بسیاری از موارد برای شست‌وشوی زخم استفاده می‌شود.
آماده‌سازی بستر زخم
Wound Bed Preparation
مجموعه اقداماتی برای بهینه‌کردن بستر زخم پیش از ادامه درمان.
دبریدمان
Debridement
برداشت بافت مرده، آلوده یا غیرقابل حیات از زخم.
دبریدمان شارپ
Sharp Debridement
برداشت بافت غیرزنده با ابزار تیز توسط فرد آموزش‌دیده.
دبریدمان جراحی
Surgical Debridement
برداشت وسیع‌تر بافت غیرزنده در شرایط جراحی.
دبریدمان شارپ محافظه‌کارانه
Conservative Sharp Debridement
برداشت محدود و هدفمند بافت غیرزنده با ابزار تیز.
دبریدمان اتولیتیک
Autolytic Debridement
استفاده از فرایندهای طبیعی بدن و محیط مرطوب برای جدا شدن بافت غیرزنده.
دبریدمان آنزیمی
Enzymatic Debridement
استفاده از آنزیم‌ها برای تجزیه انتخابی بافت نکروتیک.
دبریدمان مکانیکی
Mechanical Debridement
برداشت فیزیکی بافت و بقایا با روش‌های مکانیکی مناسب.
دبریدمان بیولوژیک
Biological Debridement
استفاده از عوامل زیستی مانند لاروهای پزشکی برای برداشتن بافت مرده.
لارو درمانی
Maggot Debridement Therapy / Larval Therapy
استفاده کنترل‌شده از لاروهای پزشکی استریل برای برداشتن بافت نکروتیک.
هیدرودبریدمان
Hydrosurgical Debridement / Hydrodebridement
دبریدمان با جریان کنترل‌شده مایع برای جدا کردن بافت غیرزنده.
برداشت بافت نکروتیک
Necrotic Tissue Removal
حذف بافت مرده از بستر زخم با روش مناسب.
کنترل بیوفیلم
Biofilm Management
اقداماتی برای کاهش، اختلال یا پیشگیری از تشکیل مجدد بیوفیلم.
چارچوب TIME
TIME Framework
چارچوب ارزیابی بستر زخم بر پایه بافت، عفونت یا التهاب، رطوبت و لبه زخم.
بخش 07
16 اصطلاحترشحات و رطوبت زخم
اگزودا / ترشح زخم
Exudate
مایعی که از عروق به بستر زخم نشت می‌کند و میزان و نوع آن در ارزیابی مهم است.
زخم خشک
Dry Wound
زخمی با رطوبت یا ترشح بسیار کم که ممکن است بستر آن خشک باشد.
ترشح کم
Low Exudate
مقدار اندک ترشح که پانسمان را به‌طور محدود مرطوب می‌کند.
ترشح متوسط
Moderate Exudate
مقدار میانه ترشح که نیازمند پانسمان با جذب مناسب است.
ترشح زیاد
Heavy Exudate
ترشح فراوان که خطر نشت و آسیب پوست اطراف را افزایش می‌دهد.
ترشح سروزی
Serous Exudate
ترشح رقیق و شفاف یا زرد کم‌رنگ.
ترشح خونی
Sanguineous Exudate
ترشحی که عمدتا حاوی خون تازه است.
ترشح سروسانگوینوس
Serosanguineous Exudate
ترشح رقیق صورتی یا قرمز روشن از ترکیب مایع سروزی و مقدار کمی خون.
ترشح چرکی
Purulent Exudate
ترشح غلیظ که می‌تواند با عفونت همراه باشد.
تعادل رطوبتی
Moisture Balance
حفظ رطوبت مناسب بستر زخم بدون خشکی یا رطوبت بیش‌ازحد.
رطوبت بیش‌ازحد
Excess Moisture
وجود رطوبت زیاد که می‌تواند پوست اطراف زخم را آسیب‌پذیر کند.
خشک‌شدن بستر زخم
Desiccation
از دست رفتن بیش‌ازحد رطوبت بستر زخم.
نشت ترشح
Exudate Leakage
عبور ترشح از لبه پانسمان یا رسیدن آن به پوست و لباس.
ظرفیت جذب پانسمان
Absorption Capacity
مقدار ترشحی که یک پانسمان می‌تواند جذب و نگهداری کند.
اشباع پانسمان
Dressing Saturation
پر شدن ظرفیت جذب پانسمان و کاهش توان آن برای مدیریت ترشحات.
ماکریشن
Maceration
نرم و سفیدشدن پوست در اثر تماس طولانی با رطوبت.
بخش 08
25 اصطلاحپانسمانها و محصولات زخم
پانسمان اولیه
Primary Dressing
پانسمانی که مستقیما روی بستر زخم قرار می‌گیرد.
پانسمان ثانویه
Secondary Dressing
لایه‌ای که روی پانسمان اولیه قرار می‌گیرد و به جذب، حفاظت یا تثبیت کمک می‌کند.
پانسمان ساده
Conventional Dressing
پانسمان پایه مانند گاز که برای پوشش و محافظت از زخم استفاده می‌شود.
پانسمان پیشرفته / نوین
Advanced Wound Dressing
پانسمانی طراحی‌شده برای مدیریت رطوبت، ترشح یا نیازهای خاص بستر زخم.
پانسمان جاذب
Absorbent Dressing
پانسمانی با توان جذب ترشح زخم.
پانسمان غیر چسبنده
Non-adherent Dressing
پانسمانی که برای کاهش چسبیدن به بستر زخم طراحی شده است.
پانسمان انسدادی
Occlusive Dressing
پانسمانی با نفوذپذیری بسیار کم که محیط بسته و مرطوب ایجاد می‌کند.
پانسمان نیمه‌تراوا
Semi-permeable Dressing
پانسمانی با عبور انتخابی بخار یا گازها و سد نسبی در برابر مایعات خارجی.
لایه تماس با زخم
Wound Contact Layer
لایه نازکی که مستقیما با زخم تماس دارد و از بستر در برابر چسبندگی محافظت می‌کند.
گاز استریل
Gauze
پارچه بافته یا نبافته استریل برای پوشش، جذب یا بسته‌بندی زخم.
فیلم شفاف
Transparent Film
پانسمان نازک شفاف و نیمه‌تراوا برای زخم‌های کم ترشح یا محافظت پوست.
فوم
Foam Dressing
پانسمان نرم و جاذب برای مدیریت ترشح و محافظت مکانیکی.
هیدروکلوئید
Hydrocolloid
پانسمانی که با جذب رطوبت ژل تشکیل می‌دهد و محیط مرطوب ایجاد می‌کند.
هیدروژل
Hydrogel
پانسمان پرآب برای تأمین رطوبت به زخم‌های خشک یا کم ترشح.
آلژینات
Alginate
پانسمان جاذب مشتق از جلبک دریایی برای زخم‌های با ترشح متوسط تا زیاد.
هیدروفایبر
Hydrofiber
الیاف جاذبی که در تماس با ترشح ژل تشکیل می‌دهند.
پانسمان سوپرجاذب
Superabsorbent Dressing
پانسمان با ظرفیت بالای جذب و نگهداری ترشحات.
پانسمان سیلیکونی
Silicone Dressing
پانسمان با لایه سیلیکونی نرم برای کاهش آسیب پوست هنگام تعویض.
پانسمان کلاژن
Collagen Dressing
پانسمانی حاوی کلاژن برای حمایت از محیط ترمیم در برخی زخم‌ها.
پانسمان کربن فعال
Charcoal Dressing
پانسمانی که می‌تواند در کنترل بو و برخی ترشحات کمک‌کننده باشد.
پانسمان نقره
Silver Dressing
پانسمان حاوی نقره با اثر ضدمیکروبی برای برخی زخم‌های منتخب.
پانسمان ید
Iodine Dressing
پانسمان حاوی ترکیبات ید با خاصیت ضدمیکروبی.
PHMB
Polyhexamethylene Biguanide
ماده ضدمیکروبی که در برخی محلول‌ها و پانسمان‌های زخم استفاده می‌شود.
عسل پزشکی
Medical-grade Honey
عسل استانداردشده پزشکی با کاربرد در برخی زخم‌ها برای مدیریت رطوبت و بار میکروبی.
پانسمان آنتی‌میکروبیال
Antimicrobial Dressing
پانسمانی حاوی ماده ضدمیکروبی برای کنترل بار میکروبی در موارد منتخب.
بخش 09
16 اصطلاحدرمانهای پیشرفته زخم
وکیوم تراپی زخم
Negative Pressure Wound Therapy / NPWT
درمانی که با فشار منفی کنترل‌شده به مدیریت ترشح و حمایت از بستر زخم کمک می‌کند.
فشار منفی
Negative Pressure
فشاری کمتر از فشار محیط که در سامانه‌های NPWT به‌صورت کنترل‌شده اعمال می‌شود.
VAC Therapy
Vacuum Assisted Closure
نام رایج برای یکی از سامانه‌های درمان زخم با فشار منفی.
NPWT همراه شست‌وشو
NPWT with Instillation / NPWTi
فشار منفی همراه با ورود دوره‌ای محلول به بستر زخم در موارد انتخاب‌شده.
اکسیژن‌درمانی پرفشار
Hyperbaric Oxygen Therapy / HBOT
درمانی با تنفس اکسیژن در محفظه پرفشار برای برخی شرایط منتخب.
لارو درمانی
Maggot Therapy
استفاده کنترل‌شده از لاروهای پزشکی استریل برای دبریدمان زیستی.
پیوند پوست
Skin Graft
انتقال پوست از ناحیه دهنده برای پوشاندن نقص بافتی.
گرافت پوستی با ضخامت نسبی
Split-thickness Skin Graft
پیوند شامل اپیدرم و بخشی از درم.
گرافت تمام‌ضخامت
Full-thickness Skin Graft
پیوند شامل تمام ضخامت اپیدرم و درم.
فلپ
Flap
انتقال بافت همراه با خون‌رسانی خود برای پوشش نقص بافتی.
جایگزین پوست
Skin Substitute
محصول زیستی یا مصنوعی برای پوشاندن یا حمایت از ترمیم زخم.
محصولات سلولی و بافتی
Cellular and Tissue-based Products
فرآورده‌های زیستی حاوی سلول یا اجزای بافتی برای برخی زخم‌های منتخب.
فاکتور رشد
Growth Factor Therapy
استفاده درمانی از فاکتورهای رشد برای تحریک فرایندهای ترمیم در موارد خاص.
PRP
Platelet-rich Plasma
پلاسمای غنی از پلاکت که از خون فرد تهیه می‌شود و حاوی فاکتورهای رشد است.
تحریک الکتریکی زخم
Electrical Stimulation
استفاده از جریان الکتریکی کنترل‌شده برای کمک به ترمیم در برخی شرایط.
درمان اکسیژن موضعی
Topical Oxygen Therapy
رساندن اکسیژن به‌صورت موضعی به بستر زخم در برخی پروتکل‌های درمانی.
بخش 10
24 اصطلاحزخم بستر و آسیب فشاری
زخم بستر
Bedsore / Pressure Sore
اصطلاح رایج برای آسیب ناشی از فشار طولانی یا ترکیب فشار و برش روی بافت.
آسیب فشاری
Pressure Injury
آسیب موضعی پوست و بافت زیرین، معمولا روی برجستگی استخوانی یا زیر تجهیزات پزشکی.
زخم فشاری
Pressure Ulcer
اصطلاح قدیمی‌تر برای آسیب فشاری که در منابع مختلف دیده می‌شود.
فشار
Pressure
نیروی عمودی واردشده به بافت که می‌تواند خون‌رسانی را کاهش دهد.
اصطکاک
Friction
سایش سطح پوست در تماس با سطح دیگر.
نیروی برشی
Shear
نیرویی که لایه‌های بافت را در جهت‌های متفاوت نسبت به هم جابه‌جا می‌کند.
برجستگی استخوانی
Bony Prominence
ناحیه‌ای که استخوان به سطح پوست نزدیک است و خطر فشار در آن بیشتر است.
تغییر وضعیت بیمار
Repositioning
تغییر منظم وضعیت بدن برای کاهش مدت فشار روی نواحی در معرض خطر.
توزیع مجدد فشار
Pressure Redistribution
کاهش و پخش فشار روی سطح بزرگ‌تر برای محافظت از بافت.
سطح حمایتی
Support Surface
تشک، تخت یا بالشتکی که برای توزیع فشار و حمایت از بیمار طراحی شده است.
تشک ضد زخم بستر
Pressure-relieving Mattress
تشکی طراحی‌شده برای کاهش و توزیع فشار در افراد در معرض آسیب فشاری.
بالشتک کاهش فشار
Pressure-relieving Cushion
بالشتکی برای کاهش تمرکز فشار در نواحی نشیمن یا سایر نقاط پرخطر.
Offloading / کاهش بار و فشار
Offloading
کاهش یا حذف فشار مکانیکی از ناحیه آسیب‌دیده یا در معرض خطر.
آسیب پوستی ناشی از رطوبت
Moisture-associated Skin Damage / MASD
آسیب پوست بر اثر تماس طولانی با رطوبت، ادرار، مدفوع، عرق یا ترشحات.
درماتیت ناشی از بی‌اختیاری
Incontinence-associated Dermatitis / IAD
التهاب و آسیب پوست در اثر تماس مکرر با ادرار یا مدفوع.
مقیاس برادن
Braden Scale
ابزار ارزیابی خطر ایجاد آسیب فشاری بر اساس چند عامل بالینی.
آسیب فشاری مرحله ۱
Stage 1 Pressure Injury
پوست سالم با قرمزی غیرقابل محو در ناحیه تحت فشار.
آسیب فشاری مرحله ۲
Stage 2 Pressure Injury
از دست رفتن نسبی ضخامت پوست با نمایان شدن درم.
آسیب فشاری مرحله ۳
Stage 3 Pressure Injury
از دست رفتن کامل ضخامت پوست با نمایان شدن بافت چربی.
آسیب فشاری مرحله ۴
Stage 4 Pressure Injury
از دست رفتن کامل ضخامت پوست و بافت با نمایان شدن ساختارهای عمقی.
آسیب فشاری غیرقابل مرحله‌بندی
Unstageable Pressure Injury
آسیبی که عمق واقعی آن به دلیل پوشش اسلاف یا اسکار مشخص نیست.
آسیب فشاری بافت عمیق
Deep Tissue Pressure Injury / DTPI
آسیب بافتی عمیق ناشی از فشار و برش که ممکن است پوست ابتدا سالم باشد.
آسیب فشاری ناشی از تجهیزات پزشکی
Medical Device-related Pressure Injury
آسیب فشاری ناشی از تماس یک وسیله پزشکی با پوست یا بافت.
آسیب فشاری غشای مخاطی
Mucosal Pressure Injury
آسیب فشاری در غشای مخاطی که معمولا در ارتباط با تجهیزات پزشکی رخ می‌دهد.
بخش 11
25 اصطلاحزخم پای دیابتی
زخم پای دیابتی
Diabetic Foot Ulcer / DFU
زخم پا در فرد مبتلا به دیابت که معمولا با نوروپاتی، فشار یا اختلال عروقی مرتبط است.
پای دیابتی
Diabetic Foot
مجموعه مشکلات پا در دیابت شامل نوروپاتی، اختلال عروقی، زخم، عفونت یا تغییر شکل.
نوروپاتی دیابتی
Diabetic Neuropathy
آسیب عصبی ناشی از دیابت که می‌تواند حس، حرکت یا عملکرد خودکار اعصاب را مختل کند.
نوروپاتی محیطی
Peripheral Neuropathy
آسیب اعصاب محیطی که می‌تواند حس و عملکرد اندام‌ها را کاهش دهد.
نوروپاتی حسی
Sensory Neuropathy
اختلال اعصاب حسی که ممکن است درد، گرما یا فشار را کمتر قابل احساس کند.
نوروپاتی حرکتی
Motor Neuropathy
اختلال اعصاب حرکتی که می‌تواند ضعف عضلات و تغییر شکل پا ایجاد کند.
نوروپاتی اتونوم
Autonomic Neuropathy
آسیب اعصاب خودکار که می‌تواند تعریق و وضعیت پوست را تغییر دهد.
از دست رفتن حس محافظتی
Loss of Protective Sensation / LOPS
کاهش حسی که باعث می‌شود فرد فشار یا آسیب‌های کوچک پا را به‌موقع احساس نکند.
تست مونوفیلامنت
Monofilament Test
آزمونی ساده برای بررسی حس محافظتی پا با فیلامنت استاندارد.
کالوس
Callus
ضخیم‌شدن پوست در اثر فشار یا اصطکاک که می‌تواند خطر زخم زیرین را افزایش دهد.
دفورمیتی پا
Foot Deformity
تغییر شکل استخوانی یا مفصلی پا که می‌تواند توزیع فشار را مختل کند.
پای شارکو
Charcot Foot
تغییر شکل شدید استخوان‌ها و مفاصل پا در زمینه نوروپاتی.
نوروآرتروپاتی شارکو
Charcot Neuroarthropathy
تخریب پیشرونده مفاصل و استخوان در اثر نوروپاتی و بار مکانیکی.
زخم نوروپاتیک
Neuropathic Ulcer
زخمی که عمدتا در زمینه کاهش حس و فشار تکراری ایجاد می‌شود.
زخم ایسکمیک
Ischemic Ulcer
زخمی ناشی از خون‌رسانی ناکافی شریانی.
زخم نوروایسکمیک
Neuroischemic Ulcer
زخمی که هم نوروپاتی و هم اختلال خون‌رسانی در ایجاد آن نقش دارند.
آف‌لودینگ
Offloading
کاهش فشار واردشده به محل زخم برای حمایت از ترمیم.
Total Contact Cast / TCC
Total Contact Cast / TCC
روش بی‌حرکت‌سازی و توزیع فشار که در برخی زخم‌های نوروپاتیک کف پا استفاده می‌شود.
کفش طبی
Therapeutic Footwear
کفش طراحی‌شده برای کاهش فشار و محافظت از پا در افراد پرخطر.
کنترل قند خون
Glycemic Control
مدیریت سطح قند خون برای کاهش عوارض دیابت و حمایت از ترمیم.
HbA1c
Glycated Hemoglobin / HbA1c
شاخص آزمایشگاهی میانگین تقریبی قند خون در چند ماه گذشته.
بیماری شریان محیطی
Peripheral Arterial Disease / PAD
تنگی یا انسداد شریان‌های اندام‌ها که خون‌رسانی را کاهش می‌دهد.
تست Probe-to-Bone
Probe-to-Bone Test
بررسی تماس پروب استریل با استخوان از طریق زخم برای کمک به ارزیابی احتمال درگیری استخوان.
عفونت پای دیابتی
Diabetic Foot Infection
عفونت بافت‌های پا در فرد دیابتی که نیازمند ارزیابی شدت و عمق است.
استئومیلیت پای دیابتی
Diabetic Foot Osteomyelitis
عفونت استخوان پا در زمینه زخم یا عفونت پای دیابتی.
بخش 12
33 اصطلاحزخمهای عروقی
زخم وریدی
Venous Ulcer
زخمی که عمدتا در نتیجه نارسایی وریدی و افزایش فشار وریدی ایجاد می‌شود.
زخم وریدی پا
Venous Leg Ulcer
زخم مزمن ساق یا اطراف مچ ناشی از بیماری وریدی.
نارسایی وریدی مزمن
Chronic Venous Insufficiency
اختلال طولانی‌مدت در بازگشت خون وریدی از اندام تحتانی.
فشار خون وریدی
Venous Hypertension
افزایش مداوم فشار در سیستم وریدی اندام.
واریس
Varicose Veins
وریدهای سطحی گشاد و پیچ‌خورده ناشی از اختلال عملکرد دریچه‌های وریدی.
ادم وریدی
Venous Edema
تورم اندام ناشی از افزایش فشار وریدی و تجمع مایع.
استاز وریدی
Venous Stasis
کند شدن جریان برگشتی خون در وریدها.
لیپودرماتواسکلروز
Lipodermatosclerosis
سفتی و التهاب مزمن پوست و بافت زیرجلدی ساق در بیماری وریدی.
هموسیدرین
Hemosiderin
رنگدانه آهنی که رسوب آن می‌تواند باعث تیرگی قهوه‌ای پوست شود.
اگزمای وریدی
Venous Eczema
التهاب، خارش و تغییرات پوستی مرتبط با نارسایی وریدی.
درمان فشاری
Compression Therapy
اعمال فشار کنترل‌شده برای کمک به بازگشت وریدی و کاهش ادم در موارد مناسب.
بانداژ فشاری
Compression Bandage
بانداژ طراحی‌شده برای ایجاد فشار درمانی کنترل‌شده روی اندام.
جوراب فشاری
Compression Stocking
جوراب پزشکی با فشار تدریجی برای کمک به بازگشت وریدی.
زخم شریانی
Arterial Ulcer
زخمی ناشی از کاهش خون‌رسانی شریانی.
نارسایی شریانی
Arterial Insufficiency
کاهش توان شریان‌ها در رساندن خون کافی به بافت.
بیماری شریان محیطی
Peripheral Arterial Disease / PAD
تنگی یا انسداد عروق محیطی که خون‌رسانی اندام را کاهش می‌دهد.
ایسکمی اندام
Limb Ischemia
کاهش خون‌رسانی و اکسیژن‌رسانی به اندام.
لنگش متناوب
Intermittent Claudication
درد عضلانی هنگام فعالیت که با استراحت کاهش می‌یابد و می‌تواند ناشی از PAD باشد.
درد هنگام استراحت
Rest Pain
درد ایسکمیک اندام که در حالت استراحت، به‌ویژه شب‌ها، ایجاد می‌شود.
ایسکمی تهدیدکننده اندام
Chronic Limb-threatening Ischemia / CLTI
ایسکمی شدید مزمن همراه با درد استراحت، زخم یا گانگرن که اندام را تهدید می‌کند.
نکروز ایسکمیک
Ischemic Necrosis
مرگ بافت ناشی از کاهش شدید و طولانی خون‌رسانی.
گانگرن
Gangrene
مرگ وسیع بافت که معمولا با اختلال شدید خون‌رسانی و گاهی عفونت همراه است.
بازکردن عروق
Revascularization
بازگرداندن خون‌رسانی با روش‌های مداخله‌ای یا جراحی.
آنژیوپلاستی
Angioplasty
بازکردن رگ تنگ‌شده با کاتتر و بالون و در برخی موارد استنت.
بای‌پس عروقی
Vascular Bypass
ایجاد مسیر جایگزین برای عبور خون در اطراف رگ مسدود یا تنگ.
ABI / ABPI
Ankle Brachial Index / Ankle Brachial Pressure Index
نسبت فشار خون مچ پا به بازو برای ارزیابی تقریبی خون‌رسانی شریانی.
TBI
Toe Brachial Index
نسبت فشار انگشت پا به فشار بازویی برای ارزیابی عروق کوچک‌تر پا.
فشار انگشت پا
Toe Pressure
اندازه‌گیری فشار خون در انگشت پا برای کمک به ارزیابی خون‌رسانی.
داپلر
Doppler
روش بررسی جریان خون با استفاده از امواج فراصوت.
داپلر دستی
Handheld Doppler
دستگاه قابل حمل برای شنیدن یا ارزیابی جریان خون شریانی و وریدی.
سونوگرافی داپلکس
Duplex Ultrasound
ترکیب تصویر سونوگرافی و داپلر برای بررسی ساختار و جریان خون عروق.
TcPO2
Transcutaneous Oxygen Pressure
اندازه‌گیری غیرتهاجمی فشار اکسیژن از روی پوست برای ارزیابی اکسیژن‌رسانی بافت.
پر شدن مویرگی
Capillary Refill
زمان بازگشت رنگ پوست پس از فشار که به‌طور تقریبی وضعیت پرفیوژن را نشان می‌دهد.
بخش 13
23 اصطلاحانواع دیگر زخم
زخم جراحی
Surgical Wound
زخمی که در نتیجه برش یا اقدام جراحی ایجاد می‌شود.
زخم محل جراحی
Surgical Site Wound
ناحیه زخم مربوط به محل انجام عمل جراحی.
عفونت محل جراحی
Surgical Site Infection / SSI
عفونتی که در محل برش یا بافت‌های مرتبط با جراحی ایجاد می‌شود.
بازشدگی زخم
Wound Dehiscence
جدا شدن نسبی یا کامل لبه‌های زخم پس از بسته‌شدن.
بیرون‌زدگی احشاء
Evisceration
خروج اندام یا احشاء از محل بازشدگی عمیق زخم جراحی.
زخم تروماتیک
Traumatic Wound
زخمی ناشی از ضربه، بریدگی، پارگی یا سایر آسیب‌های خارجی.
بریدگی
Laceration
پارگی یا بریدگی پوست و بافت در اثر جسم تیز یا ضربه.
ساییدگی
Abrasion
آسیب سطحی پوست ناشی از سایش.
زخم سوراخ‌شونده
Puncture Wound
زخمی باریک و عمقی ناشی از ورود جسم نوک‌تیز.
پارگی پوست
Skin Tear
جداشدگی لایه‌های پوست در اثر اصطکاک یا برش، به‌ویژه در پوست شکننده.
هماتوم
Hematoma
تجمع خون در بافت یا فضای بسته پس از آسیب عروقی.
زخم سوختگی
Burn Wound
آسیب پوست و بافت در اثر گرما، مواد شیمیایی، برق یا سایر عوامل سوختگی.
سوختگی سطحی
Superficial Burn
سوختگی محدود به لایه‌های سطحی پوست.
سوختگی ضخامت نسبی
Partial-thickness Burn
سوختگی درگیرکننده اپیدرم و بخشی از درم.
سوختگی تمام ضخامت
Full-thickness Burn
سوختگی که تمام ضخامت پوست را تخریب می‌کند.
زخم نوروپاتیک
Neuropathic Wound
زخمی مرتبط با کاهش حس و فشار یا آسیب تکراری.
زخم ناشی از پرتودرمانی
Radiation Wound
آسیب بافتی ناشی از اثرات پرتودرمانی که می‌تواند حاد یا مزمن باشد.
زخم بدخیم
Malignant Wound
زخمی که در اثر درگیری مستقیم پوست یا بافت با تومور ایجاد می‌شود.
زخم قارچی‌شکل توموری
Fungating Wound
زخم بدخیمی با رشد برجسته، شکننده و گاهی ترشح‌دار یا بدبو.
زخم واسکولیتی
Vasculitic Ulcer
زخم ناشی از التهاب و آسیب عروق خونی.
پیودرما گانگرنوزوم
Pyoderma Gangrenosum
بیماری التهابی نادر پوست با زخم‌های دردناک و پیشرونده که عفونی نیست.
زخم ناشی از رطوبت
Moisture-associated Skin Damage
آسیب پوست در اثر تماس طولانی با رطوبت و مواد محرک.
زخم مختلط شریانی-وریدی
Mixed Arterial-Venous Ulcer
زخمی که هر دو اختلال شریانی و وریدی در ایجاد آن نقش دارند.
بخش 14
21 اصطلاحعوارض و مشکلات مرتبط با زخم
گانگرن
Gangrene
مرگ بافت که معمولا در اثر اختلال شدید خون‌رسانی و گاهی عفونت رخ می‌دهد.
گانگرن خشک
Dry Gangrene
مرگ خشک بافت معمولا بر اثر ایسکمی شدید بدون عفونت فعال واضح.
گانگرن مرطوب
Wet Gangrene
مرگ بافت همراه با رطوبت و عفونت که می‌تواند به‌سرعت گسترش یابد.
گانگرن گازی
Gas Gangrene
عفونت شدید بافت نرم ناشی از برخی باکتری‌ها که تولید گاز می‌کنند.
نکروز
Necrosis
مرگ سلول‌ها و بافت در اثر آسیب، ایسکمی یا عفونت.
سلولیت
Cellulitis
عفونت منتشر پوست و بافت زیرجلدی.
استئومیلیت
Osteomyelitis
عفونت استخوان.
سپسیس
Sepsis
پاسخ شدید و تهدیدکننده حیات بدن به عفونت.
خونریزی زخم
Wound Bleeding
خروج خون از بستر یا بافت‌های زخم به علت آسیب عروقی یا شکنندگی بافت.
هماتوم
Hematoma
تجمع خون در بافت یا یک فضای بسته.
سروما
Seroma
تجمع مایع سروزی در یک فضای بافتی، معمولا پس از جراحی.
فیستول
Fistula
مسیر غیرطبیعی میان دو سطح یا عضو که می‌تواند ترشح مداوم ایجاد کند.
ادم
Edema
تجمع مایع در بافت و ایجاد تورم.
لنف‌ادم
Lymphedema
تورم ناشی از اختلال در تخلیه مایع لنفاوی.
اسکار
Scar
بافت فیبری ایجادشده پس از ترمیم آسیب پوستی.
اسکار هیپرتروفیک
Hypertrophic Scar
اسکار برجسته‌ای که در محدوده زخم اولیه باقی می‌ماند.
کلوئید
Keloid
رشد بیش‌ازحد بافت اسکار که از مرز زخم اولیه فراتر می‌رود.
کانترکچر
Contracture
کوتاه‌شدن و سفتی بافت ترمیمی که می‌تواند حرکت مفصل را محدود کند.
بازشدگی زخم
Dehiscence
جدا شدن لبه‌های زخم بسته‌شده یا جراحی.
عود زخم
Wound Recurrence
بازگشت زخم در همان محل یا ناحیه پس از ترمیم.
آمپوتاسیون / قطع عضو
Amputation
برداشت جراحی بخشی از اندام در شرایطی که حفظ آن امکان‌پذیر یا ایمن نیست.
بخش 15
23 اصطلاحعوامل موثر بر بهبود و پیشگیری
کنترل فشار
Pressure Management
کاهش و توزیع مناسب فشار برای پیشگیری از آسیب یا حمایت از ترمیم.
Offloading
Offloading
برداشتن یا کاهش فشار از ناحیه درگیر، به‌ویژه در زخم‌های کف پا.
تغییر وضعیت بیمار
Repositioning
تغییر منظم وضعیت بدن برای کاهش فشار طولانی‌مدت.
تحرک
Mobility
توانایی حرکت که بر گردش خون، فشار و خطر ایجاد زخم اثر می‌گذارد.
کنترل رطوبت پوست
Skin Moisture Management
مدیریت رطوبت اضافی برای کاهش آسیب پوست و ماکریشن.
کنترل قند خون
Glycemic Control
مدیریت قند خون برای کاهش عوارض دیابت و حمایت از روند ترمیم.
سوءتغذیه
Malnutrition
کمبود انرژی، پروتئین یا ریزمغذی‌ها که می‌تواند ترمیم را مختل کند.
وضعیت تغذیه
Nutritional Status
وضعیت دریافت و ذخایر تغذیه‌ای بدن که بر ترمیم بافت اثر دارد.
پروتئین
Protein
ماده مغذی ضروری برای ساخت بافت و کلاژن.
کم‌آبی
Dehydration
کمبود آب بدن که می‌تواند عملکرد بافت و گردش خون را مختل کند.
کم‌خونی
Anemia
کاهش ظرفیت خون برای حمل اکسیژن به علت کاهش هموگلوبین یا گلبول قرمز.
گردش خون
Blood Circulation
حرکت خون در عروق برای رساندن اکسیژن و مواد غذایی به بافت.
اکسیژن‌رسانی
Oxygenation
رساندن اکسیژن کافی به بافت‌ها برای حمایت از ترمیم.
سیگار
Smoking
مصرف دخانیات می‌تواند با کاهش خون‌رسانی و اکسیژن‌رسانی روند ترمیم را مختل کند.
چاقی
Obesity
افزایش بافت چربی و بار مکانیکی که می‌تواند خطر برخی عوارض زخم را بیشتر کند.
سیستم ایمنی
Immune System
سامانه دفاعی بدن که در کنترل عفونت و تنظیم التهاب نقش دارد.
کورتیکواستروئید
Corticosteroid
گروهی از داروها که مصرف طولانی‌مدت آن‌ها می‌تواند پاسخ التهابی و ترمیم را کاهش دهد.
دیابت
Diabetes Mellitus
بیماری متابولیک با افزایش قند خون که می‌تواند عصب، عروق و ترمیم زخم را تحت تاثیر قرار دهد.
نوروپاتی
Neuropathy
آسیب عصبی که می‌تواند حس محافظتی و عملکرد اندام را کاهش دهد.
بیماری عروق محیطی
Peripheral Vascular Disease
اختلال عروق اندام‌ها که ممکن است جریان خون را کاهش دهد.
نارسایی وریدی
Venous Insufficiency
اختلال در بازگشت خون وریدی که می‌تواند ادم و زخم وریدی ایجاد کند.
بی‌حرکتی
Immobility
محدودیت حرکت که خطر فشار طولانی‌مدت و آسیب فشاری را افزایش می‌دهد.
بی‌اختیاری
Incontinence
عدم کنترل ادرار یا مدفوع که می‌تواند رطوبت و آسیب پوستی را افزایش دهد.
اصطلاحی پیدا نشد.
عبارت جست‌وجو یا دسته‌بندی را تغییر دهید.
عبارت جست‌وجو یا دسته‌بندی را تغییر دهید.
ارسال نظر درباره این موضوع
