آشنایی با انواع پانسمان زخم بستر
زخم بستر یا زخم فشاری یکی از انواع زخم مزمن محسوب میشود که استفاده از پانسمانهای پیشرفته و تخصصیتر به جای گاز استریل، در پیشگیری از پیشرفت زخم و درمان عفونت آن اهمیت بسیار زیادی دارد. انواع پانسمانهای پیشرفته نسبت به پانسمانهای سنتی تفاوتهای بسیاری داشته و از خود عملکرد بسیار بهتری نشان میدهند. برای آنکه اطلاعات بیشتری درباره زخم بستر بدست آورید، به صفحه زخم بستر چیست و چگونه به وجود میآید مراجعه نمایید.
پانسمان هیدروکلوئید
در ساخت این نوع پانسمانها از ذرات کلوئیدی هیدروفیلیک (آبدوست) مانند کربوکسی متیل سلولز، ژلاتین و پکتین که بر روی فوم پلی اورتان قرار میگیرند، استفاده میشود. این ذرات کلوئیدی اگر با ترشحات زخم در تماس باشند، آن را جذب کرده و حالت ژلهای به خود میگیرد. این ماده ژلهای با جذب ترشحات، از زخم در برابر ورود میکروبها و عوامل بیماریزا محافظت کرده و علاوه بر کنترل رطوبت زخم، به بهبود عفونت آن نیز کمک میکند. از این نوع پانسمان میتوان برای زخمهای بستر درجه 1 تا ۲ استفاده نمود. از مزایای پانسمان هیدروکلوئید میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- نفوذ ناپذیری در برابر مایعات و عوامل بیماریزا
- جذب ترشحات زخم
- بدون نیاز به چسب
- انعطافپذیر
- تسهیلکننده دبریدمان
پانسمان فوم
برای ساختن پانسمان فوم از پلی اورتان به عنوان لایه پایه و یک لایه در تماس با زخم استفاده میشود. هنگام برداشتن این پانسمان به زخم نمیچسبد و آسیبی به آن نمیساند. علاوه بر این، این پانسمان قابلیت جذب زیادی دارد و میتواند ترشحات کم تا متوسط زخم بستر درجه 2 تا 4 را جذب کند. از مزایای پانسمان فوم میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- قدرت جذب بالا
- عدم چسبیدن به زخم
- شکلپذیر
- استفاده آسان
- کمک به توزیع مناسب فشار
- جلوگیری از ورود عوامل خارجی به زخم
پانسمان فیلم شفاف
در ساخت این پانسمان یک لایه پلیاورتان به صورت یک فیلم شفاف بهکار میرود که مشاهده مستقیم زخم را امکانپذیر میکند. در پانسمان فیلم شفاف منفذهایی وجود دارد تا رطوبت و اکسیژن بتوانند در رفت و آمد باشند. از این نوع پانسمان در اندازههای مختلف برای زخمهای فشاری درجه 1 و 2 استفاده میشود. مزایای پانسمان فیلم شفاف شامل موارد زیر میشود:
- نفوذ ناپذیری در برابر میکروبها
- انعطافپذیر بودن
- کاهش نیروی اصطکاک و تسهیل دبریدمان اتولیتیک به میزان کم
- امکان مشاهده مستقیم زخم
پانسمان کلسیم آلژینات
این پانسمان از قدرت جذب بسیار بالایی برخوردار است و برای زخمهای فشاری درجه 3 و 4 استفاده میشود. برای ساختن پانسمان کلسیم آلژینات از جلبک دریایی و یون کلسیم استفاده میشود که یون کلسیم آن با یون سدیم ترشحات زخم واکنش داده و ژل سدیم آلژینات تولید میکند. این ماده ژلی رطوبت لازم برای زخم را فراهم نموده و در کاهش التهاب و کنترل خونریزی تاثیر بسیاری دارد. مزایای پانسمان کلسیم آلژینات شامل موارد زیر هستند:
- بدون نیاز به تعویض روزانه
- جذب بسیار بالای ترشحات تا 20 برابر وزن خود
- امکان استفاده برای زخمهای عفونی
- بدون آسیب رساندن به زخم هنگام تعویض
پانسمان هیدروژل
پانسمان هیدروژل از آب یا گلیسیرین به عنوان ماده پایه و از مواد دیگر مانند آلژینات، نشاسته و یا کلاژن استفاده میشود. این پانسمان امکان جذب ترشحات زخم از کم تا مقدار متوسط را دارد به همین دلیل برای درمان زخم بستر درجه 2 تا 4 استفاده میشود. از مزایای این پانسمان میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- عدم چسبیدن به زخم
- کاهش درد در ناحیه زخم
- خنک کردن زخم
- کمک و تسهیل دبریدمان یا پاکسازی زخم
- دارای سایز بندی متنوع
پانسمان آنتی باکتریال
از این نوع پانسمان ها به عنوان یک مانع در مقابل میکروبها، برای زخمهای بستر درجه 2 تا 4 استفاده میشود. از جمله مزایای این پانسمان میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- مقرون به صرفه
- مهار رشد میکروبها
مزایا انواع پانسمان پیشرفته زخم بستر
مزایا پانسمانهای پیشرفته نسبت به گاز استریل به عنوان پانسمان سنتی شامل موارد زیر میشود:
- حفظ رطوبت لازم برای ترمیم زخم
- جذب و نگهداری ترشحات اضافی زخم
- مقرون به صرفه
- بدون نیاز به تعویض روزانه و مکرر پانسمان
- عدم چسبیدن پانسمان به زخم هنگام تعویض
- بقایای پانسمان بر روی زخم باقی نمیماند
- دارای منافذ ریز برای تبادل اکسیژن و رطوبت
- جلوگیری از از دست رفتن گرمای زخم
- حفاظت از زخم در برابر فشار و ضربه
- دارای خاصیت نفوذ ناپذیری در برابر عوامل بیماریزا و آب
- ساخته شده از مواد غیر سمی و سازگار با بدن
روشهای پانسمان زخم بستر
پانسمان زخم بستر بر اساس میزان شدت زخم میتواند به دو روش پانسمان زخم بستر در منزل و یا در کلینیک زخم یا بیمارستان انجام شود. در ادامه به معرفی هر یک از این روشها میپردازیم.
پانسمان زخم بستر در منزل
پانسمان زخم بستر در منزل بهترین روش برای افرادی است که شرایط مراجعه حضوری به بیمارستان یا کلینیک زخم را ندارند و بهتر است در منزل پانسمان زخمهای خود را انجام دهند. اگر زخم بستر ایجاد شده جزئی بوده، عمق و عفونت کمی داشته و امکان پانسمان در منزل را داشته باشد، شما میتوانید از خدمات پانسمان زخم بستر در منزل کلینیک زخم کرج بهرهمند شوید. اگر پانسمان زخم بستر در منزل توسط فرد غیر متخصص انجام شود، احتمال بروز عوارض جانبی تشدید پیدا میکند. کلینیک زخم کرج با داشتن پزشکان و متخصصین زخم مجرب و حرفهای و داشتن دانش کافی و گذراندن دورههای آموزشی تخصصی داخلی و بینالمللی این اطمینان را به شما میدهند که زخم بستر بیمار شما را به بهترین شکل ممکن و انتخاب مناسبترین پلن و برنامه درمانی، پانسمان کرده و از بروز عوارض شدیدتر مانند عفونت و نکروز بافتی جلوگیری نمایند. عدم مراجعه به بیمارستان یا مراکز درمانی برای پانسمان زخم بستر، احتمال ابتلا به عفونتهای بیمارستانی در فرد را کاهش میدهد. برای درخواست اعزام متخصص زخم در منزل، تنها کافی است با شمارههای درج شده در سایت تماس گرفته و اطلاعات لازم را در اختیار کارشناسان ما قرار دهید.
پانسمان زخم بستر در کلینیک زخم کرج
اگر شما شرایط حضور پیدا کردن در مرکز درمانی و یا کلینیک زخم را دارید، پیشنهاد میکنیم با کلینیک زخم کرج تماس گرفته و تا کارشناسان ما برای ویزیت و پانسمان زخم بستر شما، زمان مناسب را تعیین نمایند. درمان زخم بستر به روشهای مختلفی انجام میشود که یکی از این روشها استفاده از پانسمانهای نوین است.استفاده از روش های درمانی کمکی همچون ازون تراپی، پلاسما تراپی، وکیوم تراپی، لارو درمانی، پانچ گرافت، دبریدمان جراحی و شارپ، پی آر پی و استفاده از سلولهای بنیادی، روش هایی است که مجموعه زخم کرج، برای درمان هرچه سریعتر و بهتر زخم ها از آنها استفاده مینماید.
برای آشنایی بیشتر با روشهای درمان زخم بستر، به صفحه درمان زخم بستر در منزل مراجعه نمایید.
نمونه درمان زخم بستر در کلینیک زخم کرج به کمک پانسمانهای نوین
بیمار مرد ۷۱ ساله با سابقه دیابت ملیتوس نوع دو، بیماری قلبی عروقی و مصرف طولانیمدت سیگار در تاریخ ۳۱ فروردین ۱۴۰۲ با یک زخم فشاری عفونی در ناحیه قوزک خارجی (Lateral Malleolar region) پای راست به کلینیک مراجعه نمود. در معاینه اولیه، زخم دارای بافت فیبرینه و اسلاف نکروتیک، ترشحات چرکی فراوان و سلولیت با گسترش حدود ۱۰ سانتیمتر به اطراف ضایعه بود که نشاندهنده یک عفونت پیشرفته با درگیری بافت نرم اطراف محسوب میشد.
بیمار تحت ویزیت متخصص عفونی قرار گرفت. علیرغم توصیه به بستری، بیمار موافقت نکرد. بنابراین، درمان با آنتیبیوتیکهای سیستمیک و خوراکی آغاز گردید. همزمان، اقدامات موضعی شامل شستشو با محلول PHMB، دبریدمان شارپ بافتهای نکروتیک با کورت و قیچی جراحی و استفاده از پانسمانهای آنتیباکتریال بر پایه DACC انجام شد. پس از حدود دو هفته درمان ترکیبی (سیستمیک و موضعی)، بستر زخم پاکسازی شد و علائم سلولیت کاهش یافت. در این مرحله، با هدف کنترل اگزودای حجیم، پیشگیری از مسریشن پوست اطراف زخم، و تسهیل ریاپیتلیالیزیشن، تصمیم به استفاده از Bacterial Nanocellulose (BNC) dressing گرفته شد.
انتخاب BNC به جای گرافت پوستی به دلایل زیر صورت گرفت:
- ریسک بالای رد شدن گرافت پوستی به دلیل دیابت و بیماری قلبی زمینهای
- خطر ایجاد زخم ثانویه (donor site morbidity) در صورت برداشت گرافت پوستی
- ترس بیمار از جراحی مجدد و بیهوشی
- خواص منحصر بهفرد BNC شامل زیستسازگاری بالا، ظرفیت جذب اگزودا، حفظ رطوبت کنترلشده و کاهش التهاب
در تاریخ ۱۴ خرداد ۱۴۰۲، BNC dressing روی زخم قرار گرفت. طی حدود هفت جلسه پیگیری کلینیکی، زخم روند اپیتلیالیزاسیون کامل و ترمیم بالینی موفق را نشان داد. ویژگی برجسته در این بیمار، کنترل چشمگیر اگزودا توسط BNC بود که منجر به حفظ سلامت کامل پوست اطراف زخم (periwound skin) گردید. بستر زخم نیز نشانههای بارز تشکیل بافت گرانوله و ریاپیتلیالیزیشن پیشرونده را نشان داد. عوامل حمایتی از جمله آفلودینگ، کنترل متابولیک دیابت، اصلاح تغذیه و ترک سیگار نیز در موفقیت درمان نقش اساسی ایفا کردند.
این کیس نشان داد که در زخمهای فشاری با اگزودای شدید و ریسک بالای جراحی، استفاده از BNC dressing میتواند یک جایگزین غیرتهاجمی، موثر و ایمن باشد که علاوه بر کنترل عفونت و اگزودا، موجب تسریع روند ترمیم میگردد.
